هنگامی که در دنیای پرهمهمه‌ی کنونی، افراد ناچار به برقراری ارتباط وسیع با سایرین هستند و در تعاملات اجتماعی خود افراد مختلفی را با تفاوت‌ها و تمایزهای گوناگون می‌بینند، با پدیده‌ای مواجه می‌شوند که کیفیت ارتباطات و نحوه مواجه‌ی آنان با دیگران را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این پدیده فراگیر پیش‌داوری است که گریز از آن برای افراد دشوار و نیازمند شناخت، تمرین و کسب مهارت در زمینه‌ی تعدیل آن است. افراد با اتکا به تجربیات گذشته‌، در بسیاری موارد خود را واجد شرایط قضاوت در مورد دیگران می‌دانند، به گونه‌ای که حتی عده‌ای لقب آدم‌شناس را برای خود قایل هستند و حاضرند در هر مسئله‌ای، همان برداشت اولیه خود از دیگران را ملاک تصمیم قرار دهند.

این افراد به صورت مداوم با موضوعاتی همچون تعمیم، خطای هاله‌ای و خطاهای کلیشه‌ای درگیرند و بواسطه‌ای این خطاها، تصمیمات اشتباهی می‌گیرند و حاضر نیستند در روند خود تجدید نظر کنند. چنین اشخاصی کم کم به توهم دانای کل بودن دامن می‌زنند و به راحتی در مورد افراد قضاوت‌های نسنجیده می‌کنند و با همان برداشت‌های سطحی، اگر که موقعیتی هم داشته باشند، افراد زیادی را به نابودی سوق می‌دهند. مثال در خصوص پیش‌داوری در سطح وسیعی از جامعه بر همگان آشکار است. نپذیرفتن یا بهم‌زدن روابط دوستانه، رد کردن متقاضیان استخدامی، برداشت‌های نادرست در ارزیابی سایرین، همراهی نکردن با افکار و عقاید دیگران، تعصبات عجیب و غریب و بدون منطق و ... همه و همه مواردی هستند که پیش‌داوری‌ می‌تواند در آن‌ها نقشی اساسی ایفا کند.

در بسیاری از مواقع نگاه به سر و وضع افراد باعث شده تا سناریوهای به زعم ما، بی عیب و نقصی در اذهانمان در خصوص آنان شکل گیرد. چه بسیار شرایطی که صرفا به واسطه‌ی درج پیشوند دکتر، در کلاس‌ها، همایش‌ها و سمینارهای مختلف سخنرانان را برای همراهی انتخاب کرده‌ایم بدون اینکه محتوا و تجربه‌ی سایرین را در نظر بگیریم. همسایه‌ای را تنها به خاطر اینکه از وی خوشمان نمی‌آید به مواردی متهم کرده‌ایم. همسر، فرزند، پدر، مادر، همکاری که به خاطر داوری‌های نادرست از خودمان رنجانده‌ایم. برای تحلیل و سنجش رفتار و عملکرد سایرین همیشه از موضع منیت وارد شده‌ایم، بدون اینکه گاهی خود را جای آنان قرار دهیم یا در تعابیرمان در مورد آنها اندکی تردید منطقی قایل شویم.

براستی در جامعه‌ی پر از ادیان، مذاهب، قومیت‌ها و زبان‌های مختلف، تا چه‌ حد توانسته‌ایم تاثیر این تفاوت‌ها را در قضاوت‌هایمان نادیده بگیریم و صرفا انسانیت، شایستگی و کرامت مبنای اولیه مفروضات‌مان باشد؟ چگونه اجازه داده‌ایم که تصمیمات‌مان متکی بر اطلاعات واقعی و درست اتخاذ شوند و تنها با پشتوانه‌ی یک حس اولیه و بدور از تحلیل‌های منطقی و درست پدید نیایند؟ تا چه حد نهیب دوری از پیش‌داوری را هر روز به خودمان زده‌ایم و اجازه داده‌ایم که افراد در موقعیت‌های واقعی، اهداف و قابلیت‌های خود را عیان سازند؟ چقدر در برداشت‌های خود از دیگران، نظر افراد مختلف را نیز جویا شده‌ایم تا از نگاه تک بعدی بر حذر باشیم؟

این موارد و بسیاری دیگر، تنها زمانی محقق می‌شود که بدانیم که احتمال خطای پیش‌داوری در مورد انسان تا چه اندازه زیاد است و در راستای آن با تمرین و بهره‌مندی از روش‌های مختلف اجتناب از پیش‌داوری، زندگی را به کام خود و سایرین، شیرین‌تر از اکنون کنیم.


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: روز نوشت‌ها , سایر حوزه‌های مدیریت


تاريخ : ۱٢ مهر ۱۳٩۳ | ۱:٢٠ ‎ق.ظ | نویسنده : ایوب اسماعیلی | نظرات ()
.: Weblog Themes By SlideTheme :.