دیروز به دعوت دوستان مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، مهمان دومین نشست تخصصی اخلاق کار بودم که همچون نشست گذشته این مرکز، شرکت کنندگان به بیان دیدگاه‌ها و مطالب ارزشمندی در حوزه اخلاق کار پرداختند. از مهمترین مباحث ارائه شده، ارائه نتایج پژوهش های اخیر آقای دکتر رضا معصومی‌راد رئیس کمیته علمی اخلاق کار مرکز تحقیقات استراتژیک بود که به فراتحلیل مطالعات انجام شده در حوزه اخلاق کار در کشور و ارائه نتایج دو پژوهش انجام شده در این کمیته، طی سال های 89 و 90 و مقایسه نتایج آنها پرداختند.

ایشان در بیان موضوعات خود دغدغه‌هایی همچون پایین بودن میانگین ساعات مفید کار روزانه، گریز از محل کار، بی‌انگیزگی و دلزدگی نسبت به کار، اتلاف وقت در محل کار، سرگردانی افراد در مراجعات به سازمان‌ها و ادارات دولتی و خصوصی، ضعف روحیه کارآفرینی و خلاقیت، وابستگی به دولت در سرمایه‌گذاری، آمار نگران کننده مفاسد اقتصادی و ... برشمردند و وجود نوعی تلقی نادرست نسبت به ثروت، کار و سرمایه در فرهنگ عمومی جامعه را، مانعی بر سر راه فعالیت‌های مولد اقتصادی، تولید ثروت و قدرت، رشد تولید ملی و شکوفایی اقتصاد کشور دانستند.

در ادامه ویژگی‌هایی چون سخت‌کوشی، ارج نهادن به کار و تلاش، روحیه همکاری و مشارکت در کار، تعلق و تهعد به کار و وظایف شغلی، مسؤولیت‌پذیری، صرفه‌جویی در بهره‌گیری از منابع، خلاقیت و ابتکار عمل داشتن ، خودگردانی و تسلط به کار ، نظم و دقت در کار ، وقت شناسی و خوش قول بودن، درستکاری و پرهیز از تقلب و فریب و مفاسد اقتصادی را از جمله مهمترین مؤلفه‌های اخلاق کار معرفی کردند که مبنا و پایه تحقیقات صورت گرفته ایشان بود. در این مرحله از تحقیقات جامعه آماری ایشان کارکنان دانشگاه آزادی اسلامی کشور بودند که نتایج مشترک مطالعات متعدد اخلاق کار به ویژه مطالعات انجام شده در کمیته اخلاق کار مرکز تحقیقات استراتژیک را می‌توان به صورت اجمالی در قالب موارد زیر عنوان داشت:

اخلاق کار از اندازه متوسط شاخص بالاتر بوده است و متمایل به نمره 4 از مقیاس 1 تا 5 است. این امر نشان می‌دهد که وضعیت کشور در شاخص ترکیبی اخلاق کار از سطح متوسط بالاتر است. میانگین شاخص اخلاق کار در مقیاس 1 تا 5، 3.61 بدست آمده که نشان می‌دهد از سطح متوسط بالاتر است. میانگین اخلاق کار مردان 3.67 و میانگین اخلاق کار زنان 3.53 بدست آمد که نشان می‌دهد کارکنان مرد به موازین اخلاقی کار پایبندترند. البته در مجموع در هر دو گروه نسبتاً از سطح متوسط بالاتر است.

در بین ابعاد مختلف اخلاق کار، نگرش به ثروت و سرمایه نامطلوب بوده و میزان آمادگی و تمایل به تولید ثروت، سوداندوزی و کسب ثروت در مرتبه آخر قرار دارد.

تفاوت معنی داری بین اخلاق کار مردان و زنان مشاهده شده است و متوسط نمره شاخص اخلاق کار مردان بیش تر از زنان است و این وضعیت را شاید بتوان به دلیل توجه و دغدغه زنان در کشور نسبت به امور خانه‌داری علاوه بر وظایف شغلی قابل تفسیر دانست.

بین سن و اخلاق کار رابطه مستقیم مشاهده شده است، هم‌چنین بین سابقه کار و اخلاق کار رابطه مستقیم مشاهده شده است. یعنی هر چه سن و سابقه کار بالاتر می‌رود، میزان پایبندی به موازین اخلاقی در کار و فعالیت‌های اقتصادی نیز بیشتر می‌شود.

در کنار این نتیجه مشاهده شده که: بین نوع استخدام کارکنان (قراردادی، پیمانی و رسمی) با اخلاق کارشان تفاوت معنی دار مشاهده شده است. به طوریکه اخلاق کار قرادادی‌ها بیشتر از پیمانی و پیمانی بیشتر از رسمی بوده است.

همچنین بین سطح تحصیلات و اخلاق کار رابطه معنی دار معکوس مشاهده شده است. بدین معنا که میزان متوسط شاخص اخلاق کار در بین افراد با تحصیلات بالاتر، کمتر از میزان متوسط شاخص اخلاق کار در بین افراد با تحصیلات پایین‌تر است.

در تبیین نتایج مطالعات اخلاق کار، ساختار دولتی شغل و فعالیت اقتصادی سهم قابل توجهی دارد. به گونه‌ای که با کاهش میزان تصدی‌گری دولت در بخش‌های مختلف اقتصادی، سهم بخش خصوصی و در نتیجه میزان کارآفرینی و خلاقیت در جامعه بهبود خواهد یافت و به موازات تغییر موضع دولت از متصدی به ناظر، شاهد بهبود شاخص های اخلاق کار در کشور خواهیم بود.

تعدادی از راه‌کارهای زیر نیز که در مطالعات متعدد بر آنها تأکید شده، برای تقویت اخلاق کار در این جلسه پیشنهاد شدند:

1 - تدوین و اجرای سیاست‌های تقویت اخلاق کار در جامعه.

2 – تشویق کار و کارآفرینی در جامعه و مقابله با نگرش‌های ضدکارآفرینی

3 – الگوسازی و معرفی کارآفرینان از طریق رسانه‌ها برای جامعه.

4 – توجه به نقش خانواده و متون آموزشی

5 – تقویت نظام شایسته‌سالار و رفع تبعیض‌های ناروا در گزینش، استخدام، ترفیع و ارتقاء شغلی، آموزش و تحصیلات و تأکید بر شاخص اخلاق کار در نظام ارزشیابی کارکنان و مدیران.

6 – تقویت و بهبود محیط‌های کاری و توجه به الزامات کار شایسته .

7 – تقویت نظام اداری و مدیریتی

8– اصلاح قوانین محدود کننده کارآفرینی و اجرای دقیق قوانین مربوط به کار و برخورد با مجرمان و متخلفان.

9– جلوگیری از هر گونه رانت و مفاسد اقتصادی.

در ادامه برخی از شرکت کنندگان در نشست که شامل جمع صاحبنظران و نمایندگان وزارت‌خانه‌ها، سازمان‌ها، بانک‌ها، بخش خصوصی و مراکز علمی در حوزه اخلاق و فرهنگ کار و مدیریت منابع انسانی بودند، به مسائل و مشکلات موجود در ادارات و سازمان‌ها و ساختارهای فعلی پرداختند و بر لزوم توجه به روش‌های کیفی، تاریخی و فرهنگی در مطالعات اخلاق کار، توجه به الزامات کاری برای زنان، فرهنگ‌سازی، الگوسازی، نمادسازی و آموزش اخلاق کار در مدارس و دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و مراکز فرهنگی تأکید کردند.

در ادامه بحث نیز فرصتی در اختیار بنده به عنوان یکی از نمایندگان بخش خصوصی قرار گرفت که در آن چالش‌ها و موانع بر سر راه توسعه و نهادینه کردن اخلاق کار در جامعه و سازمان‌ها را مورد بررسی قرار داده و راه‌کارها و پیشنهادهایی را به منظور تسهیل و فراهم سازی زمینه‌های تبلور آن در سطح خرد و کلان بیان نمایم.

همچنین در زمان اندک در اختیار سعی کردم تا بحث شناسایی، مدیریت و جاری سازی ارزش‌های سازمانی را مبتنی بر تدوین کدهای اخلاقی بومی شده متناسب با آن ارزش‌ها و همچنین شرایط و ویژگی‌های خاص هر سازمان، مطرح نموده و در انتها نمونه‌ها و شیوه‌های موفق پیاده‌سازی این موضوعات را با گریزی سریع بر اهمیت و جایگاه آن مطرح نمایم.

بهرحال جلسه پرباری بود و امیدوارم شاهد عملیاتی شدن نتایج این‌گونه مطالعات و میزگردها در جامعه باشیم.


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: روز نوشت‌ها , سایر حوزه‌های مدیریت


تاريخ : ٦ تیر ۱۳٩۱ | ٢:٠۸ ‎ب.ظ | نویسنده : ایوب اسماعیلی | نظرات ()
.: Weblog Themes By SlideTheme :.